LEGENDHA PASAREYAN PANGERAN PRINGGOLOYO ING DESA JEGULO KECAMATAN SOKO KABUPATEN TUBAN(Tintingan Folklor)

KHUSNUL ATIKHOH

Abstract


Legendha Pasareyan Pangeran Pringgoloyo minangka sawijine wujud folklor lisan kang ana ing desa Jegulo, kecamatan Soko, Kabupaten Tuban. Legendha kasebut nduweni gegayutan marang lelakone Mbah Nanggul utawa Pangeran Pringgoloyo minangka putrane Pangeran Benowo sing ana keturunane saka Jaka Tingkir kang isih raket karo kerajaan Pajang-Mataram. Underane panliten yaiku: (1) Kepriye mula bukane Legendha Pasareyan Pangeran Pringgoloyo, (2) Tradhisi lan kapitayan apa kang ngrembaka ing Pasareyan Pangeran Pringgoloyo; (3) Makna lan simbol apa wae kang kinandhut sajrone tradhisi ing Pasareyan Pangeran Pringgoloyo; (4) Nilai budaya apa kang kinandhut sajrone Legendha Pasareyan Pangeran Pringgoloyo; (5) Kepriye fungsi Legendha Pasareyan Pangeran Pringgoloyo tumrap bebrayan panyengkuyunge. Ancase panliten iki yaiku: (1) Njlentrehake mula bukane Legendha Pasareyan Pangeran Pringgoloyo; (2) Njlentrehake tradhisi lan kapitayan kang ngrembaka ing Legendha Pasareyan Pangeran Pringgoloyo; (3) Njlentrehake makna lan simbol apa wae kang kinandhut sajrone tradhisi ing Pasareyan Pangeran Pringgoloyo; (4) Njlentrehake nilai budaya apa wae kang kinandhut sajrone tradhisi ing Pasareyan Pangeran Pringgoloyo; (5) Njlentrehake fungsi Legendha Pasareyan Pangeran Pringgoloyo.
Paedah saka panliten iki, yaiku (1) kanggo pamaca, supaya asil panliten iki bisa menehi informasi ngenani sejarah, fungsi, nilai budaya, lan tanggapan masyarakat tumrap Legendha Pasareyan Pangeran Pringgoloyo ing desa Jegulo, kecamatan Soko, kabupaten Tuban; (2) kanggo panulis, supaya bisa nambah wawasan lan kawruh ngenani folklor lisan kang ana ing dhaerahe dhewe-dhewe, sarta bisa ningkatake kemampuan apresiasi crita rakyat kang awujud legendha; (3) kanggo panliti liyane, supaya bisa dadi refrensi sajrone panlitene sarta dadi semangat lan motivasi sajrone nglakoni panliten folklor lisan khususe legendha ing dhaerah-dhaerah tartamtu; (4) kanggo Pamarenteh Kabupaten Tuban, mligine ing bidhang kabudayaan supaya didadekake bahan dhokumentasi lan bisa ngrembakake folklor lisan; (5) kanggo bebrayan desa Jegulo, supaya bisa dadi sumber informasi Legendha Pasareyan Pangeran Pringgoloyo ing desa Jegulo, kecamatan Soko, kabupaten Tuban sarta minangka dhokumentasi kanggo piwulang tumrap bocah-bocah.
Kanggo ngonceki masalah kang dadi punjere panliten, digunakake teori lan konsep kang cundhuk karo masalah kang arep dionceki. Konsep utawa teori kasebut ing antarane, konsep legendha nggunakake panemune Danandjaja (2002). Kanggo njlentrehake simbol nggunakake panemune Sudikan (2001). Babagan fungsi ditintingi nggunakake panemune Bascom kang dikutip sajrone Danandjaja (2002). Kanggo ngonceki Nilai budaya, nggunakake panemune saka Djamaris lan babagan folklor nggunakake panemune Danandjaja (2002). Metodhe kang digunakake ing panliten iki yaiku deskriptif kualitatif. Metodhe iki ngasilake data arupa tetembungan tinulis utawa lisan saka pawongan lan polah tingkah kang bisa dideleng. Pangumpulane dhata panliten ditindakake kanthi cara wawancara lan dhokumentasi. Analisis dhata ditindakake kanthi cara menehi interpretasi ing saben wujud dhata.
Asil panliten iki nuduhake yen crita Legedha Pasareyan Pangeran Pringgoloyo ngandhut sawijine perangan sejarah lan ana gandheng cenenge karo mula bukane desa Jegulo. Saliyane iku tuwuh mitos lan tradhisi kang ngrembaka ing Pasareyan Pangeran Pringgoloyo. Ing antarane mitos kasebut yaiku Paedahe banyu sumur teleng, ziarah Senin Paing malem Selasa Pon, Sirikan ngganggo sragam dines, lan pesugihan. Saliyane iku uga ana tradhisi yaiku manganan lan nadzar. Babagan makna lan simbol kang kinandhut ing pasareyan Pangeran Pringgoloyo ing antarane yaiku tradhisi sarta urabampe. Tradhisi kapisan yaiku manganan utawa nyadran sarta ubarampene. Tradhisi kapindho yaiku slametan utawa kenduren lan kang pungkasan yaiku adicara tahlilan.
Nilai budaya kang kinandhut yaiku nilai budaya kang nggayutake manungsa marang Gustine, Nilai budaya kang nggayutake manungsa marang alam, nilai budaya kang nggayutake manungsa marang bebrayan, nilai budaya kang nggayutake manungsa marang manungsa liyane, nilai budaya kang nggayutake manungsa karo awake dhewe. Pigunane Pasareyan Pangeran Pringgoloyo antarane minangka sistem proyeksi, minangka
pangesahe budaya, minangka sarana pendhidhikan lan minangka piranti kanggo meksa lan ngawasi paugeran ing bebrayan. Banjur tuwuh piguna liyane yaiku minangka sarana kanggo nentremake ati, minangka piranti kanggo hiburan, lan minangka sarana kanggo ngalab berkah.
Tembung wigati: Legendha, Pasareyan, Pangeran Pringgoloyo


Full Text: PDF

Refbacks

  • There are currently no refbacks.